1. OP[TI ODREDBI 2.OSNOVAWE, REGISTRACIJA I PRESTANOK NA POLITI^KITE PARTII 3.FINANSIRAWE NA POLITI^KITE PARTII 4.KAZNENI ODREDBI 5.PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI
1. OP[TI ODREDBI ^len 1 So ovoj zakon se ureduva na~inot, uslovite i postapkata za osnovawe, registrirawe i prestanok na politi~kite partii. ^len 2 Politi~kite partii spored ovoj zakon , se onie organizirani grupi na gra|ani koi se zalagaat za u~estvo vo vlasta. ^len 3 Gra|anite slobodno osnovaat politi~ki partii so cel: -da gi ostvaruvaat i za{tituvaat politi~kite, ekonomskite, socijalnite, kulturnite i drugite prava i uveruvawa na svoite na svoite ~lenovi i u~estvuvaat vo procesot na donesuvawe na politi~ki odluki i -da u~estvuvaat vo postapkata za izbor na pratenici vo Sobranieto na Republika Makedonija i odbornici vo sobranijata na op{tinite i Sobranieto na Grad Skopje. ^lenovite na politi~ka partija mo`at da bidat samo dr`avjani na Republika Makedonija. ^len 4 Programata, statutot i dejstvuvaweto na politi~kate partii ne mo`at da bidat naso~eni kon: -nasilno urivawe na ustavniot poredok; -pottiknuvawe ili povikuvawe na voena agresija i -razgoruvawe na nacionalna, verska ili rasna omraza ili netrpelivost. ^len 5 Rabotata na politi~kite partii e javna. ^len 6 Politi~kite partii se organiziraat i dejstvuvaat na teritorijalen princip. 2.OSNOVAWE, REGISTRACIJA I PRESTANOK NA POLITI^KITE PARTII ^len 7 Politi~kata partija mo`at da osnovaat najmalku 500 polmiletni gra|ani-dr`avjani na Republika Makedonija , so postojano `iveali{te vo REpublika Makedonija. Politi~kata partija e dol`na 15 dena pred istekot na sekoja godina da dostavuva dokaz do Okru`niot sud vo Skopje so koj }e se utvrdi deka brojot na osnova~ite ne e namalen. ^lenot na partijata me`e da bide sekoj polnoleten gra|anin-dr`avjanin na Republika Makedonija, koj }e dade izjava za dobrovolno ~lenstvo vo politi~kata partija. Sekoj ~len mo`e slobodno da istapi od politi~kata partija. ^len 8 Politi~kqata partija se osnova na sobranie na osnova~ite na koe se donesuva odluka z aosnovawe, programa, statut i se izbiraat nejzinite organi. Odlukata za osnovawe politi~ka partija sodr`i: -ime na politi~kata partija; -sedi{te na politi~kata partija; -li~no ime na ovlastenoto lice koe }e gi vr{i rabotite vo sudskiot registar i -li~nite imiwa na osnova~ite, so mati~en broj i adresa vo postojano mesto na `iveewe vo Republika Makedonija. ^len 9 Statutot na politi~kata partija sodr`i odredbi, osobeno za: -imeto i sedi{teto ne poli~kata partija: -politi~kite celi na dejstvuvawe, ostvaruvawe na javnosta vo rabotata i na~inot na dejstvuvawe: -uslovite i na~inot na za~lenuvawe i prestanuvawena ~lenostvoto i pravata obrvskite i odgovornostite na ~lenovite; -zastapuvawe i prestanuvawe na politi~kata partija; -organite na politi~kata partija, na~inot na nivniot izbor i otpovikuvawe, traewe na mandatot i na~inot na odlu~uvawe; -steknuvawe i raspolagawe so sredstvata; -prestanok na politi~kata partija; -postapka so imotot vo slu~aj na prestanok na politi~kata partija i -oznakite na politi~kata partija(zname,skrateno ime, simbol,amblem i Imeto i oznakite na politi~kata partija mora da se razlikuvaat od imeto i oznakite na ve}e registriranite politi~ki partii vo zemjata i stranstvo. Politi~lite partii ne mo`at da imaat doma{ni i stranski dr`avni oznaki. ^len 10 Politi~kata patija mo`e da zapo~ne so rabota so denot na upisot vo sudskiot registar na politi~kite partii(vo natamo{niot tekst:sudski registar). Politi~kata partija steknuva svojstvo na pravno lice so denot na upisot vo sudkiot registar. ^len 11 Politi~kata partija se zapi{uva vo sudskiot registar. Sudskiot registar go vodi Okru`niot sud vo Skopje. Ministerot za pravosudstvo i uprava go propi{uva obrazecot ina~inot na vodewe na sudskiot registar. ^len 12 Politi~kata partija e dol`na vo rok od 30 dena od denot na osnovawe da podnese barawe za zapi{uvawe vo sudskiot registar. So baraweto za zapi{uvawe vo sudskiot registar se podnesuva; -zapisnik za rabota na osnova~koto sobranie; -programa i statut i -Odluka za osnovawe. ^len 13 Okru`niot sud vo Skopje e dol`en vo rok od 15 dena od denot na podnesuvawe na baraweto da donese re{enie za upis na politi~kata partija vo sudskiot registar. Ako Okru`niot sud vo Skopje utrdi deka baraweto za zapi{uvawe vo sudkiot registar e necelosno, odnosno statutot ne gi sodr`i pra{awa opredeleni so ~lenot 9 od ovoj zakon, }e go povika podnositelot na baraweto za registracija. Dokolku podnositelot na baraweto za zapi{uvawe vo sudskiot registar, ne postapi soglasno so stav 2 na ovoj ~len, Okru`niot sud vo Skopje }e donese re{enie so koe }e go odbie baraweto za zapi{uvawe vo sudskiot registar. ^len 14 Okru`niot sud vo Skopje nema da izvr{i upis vo sudskiot registar ako utvrdi deka politi~lata partiaj e osnovana za dejstvija sprotivni na zabranite od ~len 4 od ovoj zakon. ^len 15 Protiv re{enieto so koe se odbiva baraweto za zapi{uvawe vo sudskiot registar e dozvolena `alba. @albata se podnesuva vo rok od 15 dena po priemot na re{enieto do Vrhovniot sud na Republika Makedonija. ^len 16 Politi~kata partija e dol`na za izmenite za programata i statutot vo rok od 30 dena da go izvesti Okru`niot sud vo Skopje i da mu gi dostavi so zapisnik od sednicata na koja se usvoeni. ^len 17 Politi~kata partija prestanuva 1. Koga na parijata i e zabraneto dejstvuvawe so pravosilno re{enie na nadle`niot sud; 2.Koga Ustavniot sud na Republika Makedonija utvrdi deka programata ili statutot na politi~kata partija ne e vo soglasnost so Ustavot; 3.Koga organot utvrden so statutot na poli~kata partija donesuva odluka za prestanok i 4. Koga brojot na ~lenovite }e se namali pod zakonski opredeleniot broj za osnovawe. Slu~aite od stav 1 na ovoj ~len gi utvrduva Okru`iot sud vo Skopje so re{enie za prestanok za politi~kata partija. Za prestanok na politi~kata partija vo slu~aite od stav 1 to~ka 3 i 4 od ovoj ~len , liceto {to ja zastapuvalo dol`no e vo rok od 15 dena od eenot na prestanok na politi~kata partija da go izvesti Okru`niot sud vo
Skopje, poradi bri{ewe od sudskiot registar. Vrz osnova na re{enieto od stav 2 na ovoj ~len partija se bri{e od sudskiot registar. ^len 18 Podatocite zapi{ani vo sudkiot registar se objavuvaat vo "Slu`ben vesnik na Republika Makedonija" Dejstvuvaweto na politi~kata partija }e se zabrani koga }e se utvrdi deka toa e sprotivno na zabranite opredeleni vo ~len 4 na ovoj zakon. ^len 20 Re{enie za zabrana za dejstvuvawe na politi~ka partija donesuva op{tinskiot sud nadle`en spored sedi{teto na politi~kata partija. Postapkata pred sudot se vodi spored pravilata na procesnata postapka, dokolku so odredbite na ovoj zakon ne poinaku opredeleno. ^len 21 Postapkata pred sudot se pokrenuva po predlog na nadle`niot javen obvinitel. Raspravata po predlog }e se odr`i vo rok od osum dena po priemot na predlogot. Na raspravata kako stranki }e se povikaat nadle`niot javen obvinitel i liceto ovlasteno za zastapuvawe na politi~kata partija. ^len 22 Vo postapkata za zabrana na dejstvuvawe na politi~kata partija sudot mo`e da odr`i rasprava vo otsustvo na strankite koga tie se uredno pokaneti i koga vo pokanata za rasprava toa e posebno nazna~eno. ^len 23 Sudot so re{enie }e go zabrani dejstvuvaweto na politi~kata partija ili }e donese re{enie so koe se odbiva predlogot na nadle`niot javen obvinitel. Vo re{enieto so koe se zabranuva dejstvuvaweto na politi~kata partija sudot mora da go navede osnovot koj pretstavuva pri~ina za zabrana na dejstvuvawe i da go obrazlo`i. ^len 24 Re{enieto po predlog za zabrana na dejstvuvawe na politi~ka partija sudot go donesuva po odr`anata rasprava, a pretsedatelot na sovetot }e go objavi vedna{. Re{enieto se izgotvuva vo pismena forma, a zaveren prepis se dostavuva na strankite vo rok od tri dena od denot na objavuvaweto. ^len 25 Protiv re{enieto na nadle`niot sud od ~len 20 na ovoj zakon, nadle`niot javen obvinitel i politi~kata partija mo`at da donesat `alba do Okru`niot sud vo rok od osum dena po priemot na `albata i spisite po predmetot. ^len 26 Pravosilno re{enie za zabrana na dejstvuvaweto na politi~kata partija se objavuva vo "Slu`ben vesnik na Republlika Makedonija" 3.FINANSIRAWE NA POLITI^KITE PARTII ^len 27 Politi~kite partii sredstvata za svoeto dejstvuvawe gi steknuvaat i so niv raspolagaat na na~in utvrden so zakon. ^len 28 Politi~kite partii sredstvata za svoeto dejstvuvawe mo`at da gi steknuvaat od ~lenarina, prilozi, prihodi, od sopstven imot, krediti, podaroci, dotacii, legati i od Buxetot na Republika Makedonija. Politi~kite partii ne mo`at da steknuvaat sredstva za svoeto dejstvuvawe: 1. Od vladi, me|unarodni institucuu, organi i organizacii na stranski dr`avi i drugi stranski lica; 2. Od dr`avni organi, organi na lokalnata samouprava nadvor od srestvata predvideni so Buxetot na Republika Makedonija; 3. Od pretprijatija so op{testvena i dr`avna sopstvenost vklu~uvaj}i gi tie koi {to go zapo~nale procesot na privatizacija. ^len 29 Sredstvata {to se obezbeduvaat vo Buxetoto na Republika Makedonija za dejstvuvawe na politi~kite partii vo visina od 30% se rasporeduvaat podednakvo politi~kite partii koi osvoile najmalku 3% od glasovite na poslednite izbori, a ostanatite 70% se rasporeduvaat na politi~kite partii ~ii kandidati se izbraniza pratenici vo Sobranieto naRepublika Makedonija srazmerno na brojot na nivnite pratenici. Ako pratenikot e izbran kako kandidat na dve ili pove}e partii, sredstvata me|u niv se delat na ednakvi delovi, osven ako spogodbeno ne se dogovorat poinaku. ^len 30 Poedine~nite podaroci, prilozite i dotaziite na pravni i fizi~ki lica, ne mo`at da iznesuvaat pove}e od 100 prose~ni plati vo Republikata isplateni vo posledniot mesec objaveni od Republi~kiot zavod za statistika i mo`at da bidat kumulirani pove}e od edna{ godi{no. Za vreme na odr`uvaweto na izborite poedine~nite podaroci i dotacii od pravnite i fizi~kite lica, mo`at da iznesuvaat najmnogu do 200 prose~ni plati vo Republikata isplateni vo posledniot mesec objaven vo Republi~kiot zavod za statistika. Sredstvata od stav 2 na ovoj `len se izdvojuvaat na posebna smetka za izboren fond. ^len 31 Politi`kite partii vodat knigovodstvo na prihodite i rashodite. Izvorite na prihodite na politi~kite partii se javni. Evidentiraweto na prihodite se iska`uva po vid, visina i nivniot izvor. ^len 32 Nadzorot nad finansiskoto rabotewe na politi~kite partii go vr{i nadle`niot organ za kontrola na finansisko-materijalnoto rabotewe. 4.KAZNENI ODREDBI ^len 33 So pari~na kazna od 4 do 20 plati }e se kazni za prekr{ok popliti~kata partija koja: -se organizira i dejstvuva srotivno na ~len 6 od ovoj zakon; -zapo~nale so rabota pred zapi{uvaweto vo sudskiot registar (~len 10); -vo predvideniot rok ne podnese barawe za zapi{uvawe vo sudskiot registar(~len 12); -vo prevideniot rok ne podnese izvestuvawe do Okru`niot sud vo Skopje za izmenite na programata na programata i stautot (~len 16) i -za prekr{ok os stav 1 na ovoj ~len so pari~na kazna od edna desetina do edna polovina plata }e se kazni odgovornoto lice vo politi~kata partija. So pari~na kazna od edna desetina do edna polovina plata }e se kazni za prekr{ok zastapnikot na politi~kata partija ako po donesuvaweto na odlukata za prestanok na politi~kata partija ili namaluvaweto brojot na ~lenovite opredelen za osnovawe, vo rok od 15 dena na nejziniot prestanok, odnosno od namaluvaweto na brojot na ~lenovite ne go izvesti Okru`niot sud vo Skopje, zaradi bri{ewe od sudkiot registar. ^len 34 So pari~na kazna od 10 do 20 plati }e se kazni za prekr{ok pravnoto lice vo op{tvena sopstvenost i pravnoto lice vo koe ne e izvr{ena celosna trasformacija na op{testvena vo privatna sopstvenost koe }e odobri i prefrli sredstva na politi~ka partija po koj i da e osnov. od stav 1 na ovoj ~len }e se kazni i odgovornoto lice na pravnoto lice. So pari~na kazna od dve plati }e se kazni so prekr{ok odgovornoto lice na politi~kata partija ako ne prijavi na nadle`niot organ za nadzor i kontrola na materijalno-finansisko rabotewe izvr{ena uplata na `iro-smetka na polti~ka partija od pravno lice od stav 1 na ovoj ~len vedna{ ili najdocna vo rok od 15 dena od uplatata. Sredstvata {to se odobreni i prefrleni na poiti~kata partija os stav 1 na ovoj ~len se zaplenuvaat od `iro-smetka na politi~kata partija i se prenesuvaat na Buxetot na Republika Makedonija. 5. PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI ^len 35 Postojnite politi~ki partii se dol`ni svoite programi i statuti da gi usoglasat so odredbite na ovoj zakon vo rok od tri meseci od denot na negovoto vleguvawe vo sila. ^len 36 Postapkata za registracija na politi~kite partii koja na denot na vleguvaweto vo sila na ovoj zakon ne e zavr{ena, }e zavr{i spored odredbite na ovoj zakon. ^len 37 Sudskiot registar, Okru`niot sud vo Skopje }e go vovede najdocna vo rok od trimeseciod denot na vleguvawe vo sila na ovoj zakon. Postojnite politi~ki partii koi se registrirani spored Zakonot za op{testveni organizacii i zdru`enija na gra|ani, Okru`niot sud vo Skopje }e gi zapi{e vo sudskiot registar bez posebno barawe, vrz osnova na registarot {to go vodi Ministerstvoto za vnatre{ni raboti, koe e dol`no da mu go dostavi na Okru`niot sud vo Skopje vo rok od osum dena od vleguvawe vo sila na ovoj zakon.. ^len 38 Ministerot za pravosudstvo i uprava propisite od ~len 11 stav 3 od ovoj zakon, }e gi donese vo rok od 30 dena od denot na vleguvawe vo sila na ovoj zakon. ^len 39 So denot na vleguvawe vo sila na ovoj zakon prestanuvaat da va`at odredbite od Zakonot za op{testevnite organizacii i zdru`enija na gra|ani (Slu`ben vesnik na SRM broj 32/83 i 12/90), koi se odnesuvaat na op{testvenite organizacii i zdru`enija na gra|ani organizirani zaradi ostvaruvawe na politi~ki interesi i celi. ^len 40 Odredbite koi se odnesuvaat na nadle`nostite za registracija na politi~kite partii na Okru`niot sud vo Skopje, po donesuvaweto na Zakonot za sudovi, go vr{i sudot koj gi prezema nadle`nostite na Okru`niot sud vo Skopje. ^len 41 Ovoj zakon vleguva vo sila osum dena od denot na objavuvawe vo Slu`ben vesnik na Republika Makedonija. |
